De sleedoorn

Gepubliceerd op 9 februari 2026 om 12:37

In de winter is veel leven tot een halt gekomen. Sapstromen staan stil en veel planten zijn afgestorven. Hier worden veel mensen niet vrolijk van en naarstig zien zij uit naar de eerste lentebloesems. En één van de struiken die prachtige witte bloesems dragen, vinden we terug op Recreatiepark de Lork: de sleedoorn.

Het woord 'slee' in sleedoorn heeft niets te maken met een slee zoals we daarmee over de sneeuw glijden. 'Slee' betekent zoveel als wrang of letterlijk: de tanden stroef makend. En het is waar: de vruchten van de sleedoorn smaken uiterst zuur en hebben hieraan hun bijnaam 'trekkebek' te danken. Wie zomaar uit het vuistje sleedoornbessen eet die zal heel wat gekke bekken trekken; zo zuur heeft men zelden gegeten. Maar er is hoop en deze ligt in de nachtvorst. Vrieskou maakt de bessen zoeter en na de eerste vorst kan men de bessen oogsten en gebruiken in onder andere wijn, sap en jam.

Het hout van de sleedoorn is uitermate geschikt om er wandelstokken van te maken en ook de doorns kenden vroeger een paar toepassingen. Zo werden ze gebruikt in de schoenennijverheid; de stevige doorns dienden als natuurlijk spijkers om zolen op schoeisel vast te maken. Maar ook slagers maakten gebruik van de doorns van de sleedoorn en dan vooral bij het worsten maken. Als de varkensdarm volgestopt was met allerlei stukken vlees (meestal delen van het varken die over waren, zoals gemalen restvlees en dierlijk vet) dan moest de worst dicht gestoken worden en dat gebeurde met de doorns van de sleedoorn. Daarna kon men de worst gemakkelijk dichtknopen.

Zoals al gezegd draagt de sleedoorn prachtige witte bloesems. Daar ligt een sage aan ten grondslag:

“ten tijde van het lijden van Jezus kreeg hij een doornenkroon op het hoofd gezet. De takken kwam van de sleedoorn die zijn rol in dit alles zeer diep betreurde. Toen Jezus de struik passeerde, ontfermde Hij zich over de struik en zei hem dat hij hier geen schuld aan had. Om deze onschuld duidelijk te maken gaf hij hem zuiverwitte bloesems, zodat elke wezen voortaan kon zien dat een struik zo maagdelijk wit geen blaam trof. En tot op de dag van vandaag draagt de sleedoorn zijn witte bloesems.”

De sleedoorn is omringd met tegenstrijdige verhalen. Hij zou ontstaan zijn uit het lijk van een toverkol, vandaar zijn prikkelbaarheid. Tegelijkertijd geloven islamieten dat het hout van de sleedoorn hen juist beschermt tegen hekserij en zij dragen bij voorkeur een wandelstok van sleedoornhout als ondersteuning maar ook afweer van kwade praktijken. Indien echter uw kind last heeft van constipatie, geef het een sleedoornbloemetje te eten en ziet: de klachten verdwijnen als sneeuw voor de zon. Allerlei tegenstrijdigheden dus.

Het is winter nu en de bloesems van de sleedoorn zijn nog ver weg, helaas. En laten we hopen dat het geen lange strenge winter wordt of zoals de Britten zeggen: een Blackthorn Winter; dit betekent, u raadt het reeds: Een sleedoornwinter. De uitdrukking is ontstaan doordat de bloesems van de sleedoorn, indien zij massaal uitbundig bloeien ons de indruk geven dat het landschap (of Recreatiepark de Lork) met sneeuw bedekt is. Mochten het zover zijn, wij weten inmiddels beter..

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.