Veel gewassen waaraan de mensen in de Oudheid en ook in de Middeleeuwen hun buikje rond aten, zijn in de vergetelheid geraakt doordat andere gewassen een hogere productie opleverden. De bij veel mensen populaire spinazie heeft een ander, eens razend populair gewas bijna van de kaart geveegd: Winterpostelein. Dat is jammer, want winterpostelein is erg gezond en bevat veel vitamine C, ijzer en Omega 3 vetzuren (onverzadigde vetzuren die essentieel voor ons zijn maar niet door het menselijk lichaam gemaakt worden. Wij moeten hen dus binnenkrijgen via onze voeding). Winterpostelein heeft een plus boven spinazie en veel andere bladgroenten: Zij groeit in de winter gewoon door; andere gewassen schitteren in de koude periode door afwezigheid.
De bladeren lijken wel wat op die van een vetplant en voelen ook zo aan. Een tweede plus boven spinazie is het feit dat winterpostelein nitraatarm is en spinazie nitraatrijk. En nu is nitraat an sich niet het probleem. Het wordt pas een probleem als ons lichaam nitraat omzet in nitriet dat weer kan leiden tot kankerverwekkende stoffen in ons systeem. Bij winterpostelein is het risico vele malen kleiner. Het beste en lekkerst is het om winterpostelein rauw te eten, maar als u het dan toch in de soep wilt mengen, prima, maar wacht dan tot het laatste moment. Zo blijven de meeste vitaminen aanwezig.
Rare naam eigenlijk: 'postelein'. Wat ik hierover ga vertellen lijkt vergezocht en uiterst verwarrend, het is toch echt de ontstaansgeschiedenis van een plant.
We beginnen op het strand van Borneo. Daar vinden we de kauri, een schelp die eens zo populair was dat zij werd gebruikt als betaalmiddel. In het oud-Frans heette de schelp 'porcelaine'. Dit woord is afgeleid van het Italiaanse 'porcella' wat zoveel betekent als (en we houden het netjes): het geslachtsdeel van een zeug. Ik herken het er persoonlijk niet in. Indien u dit wel doet, u mag uw hobby's heroverwegen.
(Dit is overigens niet het enige voorbeeld waarin het vrouwelijk geslachtsdeel met een schelp wordt vergeleken, maar dit even terzijde.)
Omdat de schelp een witte glimmende binnenzijde heeft, is ons woord porselein genoemd naar de schelp.
Het Franse 'porcelaine' lijkt op het Italiaanse 'porcellana' dat groente betekent. We herkennen hierin wederom het varken want 'porcus' is Latijn voor varken (denk aan het Engelse pork). Omdat varkens dol zijn op postelein is de groente naar de schelp, die op een varkensvagina lijkt, genoemd.
De Engelsen hebben deze spraakverwarring ook. Bij hen betekent 'porcelain' porselein en 'purslane' postelein.
Inmiddels vinden we winterpostelein (in april) in bloei op Recreatiepark de Lork. Als ze eenmaal bloeit dan is de oogsttijd achter de rug. Daar wordt zij bevlogen door zowel bijen en vliegen. Na de bloei maakt de plant heel veel zaad aan, dat heel erg klein is maar dus ook heel erg talrijk. Winterpostelein kan hele velden vormen waar niks anders lijkt te groeien. Dat is goed nieuws voor de wildplukker, terwijl anderen denken: “moet dat nu zoveel van hetzelfde?” Echter, wie winterpostelein gaat verwijderen als was het niets dan onkruid, ik geef u op een briefje: hij of zij werpt er paarlen voor de zwijnen...
Reactie plaatsen
Reacties